Šta je EPK

Evropska prestonica kulture (EPK) najdugovječniji je i najpoznatiji program kulture Evropske unije i sastavni dio programa Kreativna Evropa, koji sprovodi Evropska komisija za podršku i sufinansiranje projekata iz oblasti kulture i audiovizuelnog sektora.

CILJEVI PROGRAMA

OPŠTI CILJEVI

  • Očuvanje i promocija raznolikosti kultura u Evropi i naglašavanje njihovih zajedničkih veza, kao i povećanje osjećanja pripadnosti građana zajedničkom kulturnom prostoru.
  • Podsticanje kulturnog doprinosa dugoročnom razvoju gradova u skladu s njihovim strategijama i prioritetima.
  • Poboljšanje obima, raznolikosti i evropske dimenzije kulturne ponude u gradovima, što uključuje i međunarodnu saradnju.
  • Podsticanje pristupa kulturi i učestvovanja u kulturi.
  • Jačanje kapaciteta kulturnog sektora i njegovih veza s drugim sektorima.

Ciljevi Epk moraju biti usklađeni sa ciljevima programa Kreativna Evropa

  • Očuvanje i promocija evropske kulturne i jezičke raznolikosti.
  • Promocija evropskog kulturnog nasljeđa i jačanje konkurentnosti evropskih kulturnih i kreativnih sektora, s ciljem podsticanja pametnog, održivog i uključivog razvoja.

REZULTATI I EFEKTI PROGRAMA EPK

Dosadašnji nosioci titule EPK istakli su sljedeće pozitivne efekte Programa:

  • Projekat EPK djelovao je kao katalizator za postepene promjene u gradu ili dijelovima grada;
  • Zabilježeno je veće samopoštovanje građana i osjećanje ponosa prema svom gradu;
  • Prisutno je i povećano učešće u kulturnoj ponudi grada, posebno kod publike koja redovno ne posjećuje kulturne događaje i ne učestvuje u njima;
  • Razvila se nova kulturna ponuda u gradu, nove vještine, kao i nove mogućnosti za umjetnike i ustanove kulture;
  • Uz to je zabilježena jasnija međunarodna prepoznatljivost i profilisanost grada, što često ima za posljedicu veći turistički priliv i ugled;
  • Organizatori iz brojnih uspješnih EPK gradova ističu nekoliko ključnih faktora za dobru i uspješnu godinu titule, kao što su: kvalitetna i realistična prijava, originalan program i moto, dobro razvijena komunikacijska strategija i strategija razvoja kulture, kao i stabilan budžet za realizaciju titule EPK.

KAKO SE BANjALUKA UKLAPA U OVAJ PROGRAM?

Pored gradova iz država članica EU, u programu EPK odnedavno mogu učestvovati i gradovi iz zemalja kandidata/potencijalnih kandidata, koje učestvuju u programu Kreativna Evropa (ili kasnijim programima EU koji podržavaju kulturu).

U periodu od 2020. do 2033, svake treće godine, pored standardno dva grada iz zemalja EU, titulu EPK ponijeće i jedan grad iz zemlje kandidata / potencijalnog kandidata. Specifično, to su 2021, 2024, 2027, 2030. i 2033. godina.

Službeni poziv na koji se prijavljuju gradovi kandidati objavljuje se oko šest godina prije godine u kojoj se dodjeljuje titula. Na primjer, u decembru 2014. objavljen je poziv za EPK 2021, kada je titulu ponio Novi Sad, a 13.10.2017. poziv za 2024. godinu, za koju se prijavljuje Banjaluka.

VIZIJA I CILJEVI – Važno je da grad kandidat ima jasnu predstavu o svojim ciljevima za EPK, jer se svaki grad odlikuje jedinstvenim nizom izazova i mogućnosti. Jasnoća vizije i ciljeva ukazuje na ozbiljan postupak planiranja i u velikoj mjeri olakšava upravljanje projektom EPK i javnu odgovornost. Ciljevi treba da obuhvate kriterijume programa EPK, kao i lokalne ciljeve.